Marketingowe zarządzanie gminą (miastem)

6 Czer

W każdej organizacji, bez względu na to, czy jest to firma komercyjna, czy organizacja non- profit, prawdziwe jest stwierdzenie zaproponowane przez J. Mullinsa. Mówi on, że „podstawą każdej organizacji są interakcje i wysiłki LUDZI, aby osiągnąć CELE, ukierunkowane i koordynowane przez STRUKTURĘ, kierowane, kontrolowane poprzez ZARZĄDZANIE[1]

W organizacjach, w których wyznacznikiem do podejmowania decyzji i działań są potrzeby klientów mówi się o zarządzaniu marketingowym.

Marketing może być definiowany w różny sposób. W literaturze spotykamy się miedzy innymi z następującymi stwierdzeniami:

Na marketing składają się wszystkie te działania, za pomocą których przedsiębiorstwo przystosowuje się do swojego otoczenia — w sposób twórczy i zyskowny (Ray Corey)

Zadaniem marketingu jest przekształcenie potrzeb społecznych w możliwości osiągania zysku (Anonimowe)

Marketing jest procesem społecznym i zarządczym, dzięki któremu konkretne osoby i grupy otrzymują to, czego potrzebują i pragną osiągać poprzez tworzenie, oferowanie i wymianę posiadających wartośćproduktów(Philip Kotler).[2]

Wraz z rozwojem marketingu pojawiają się nowe koncepcje marketingu mix. W zależności od sytuacji w jakiej ma on być wykorzystany mówi się, że marketing mix składa się z pięciu elementów, siedmiu (w przypadku usług — oprócz produktu, promocji, dystrybucji i ceny mówi ona także o procesie, miejscu i ludziach), a nawet ośmiu czy dwunastu (koncepcja „Puzzle”[3]).

W literaturze spotykamy także koncepcję marketingu mix oznaczoną symbolem „4C”, która jest zmodyfikowaną interpretacją tradycyjnego ujęcia opartego na schemacie „4P”.

Jest to ujęcie wyrażające punkt widzenia klienta, a nie producenta. [4] Przedstawia je rysunek 3.

Rysunek 3. Transformacja „Cztery P” na „Cztery C”

Koncepcja „4P” Koncepcja „4C”
  ———————- ^ Potrzeby (customer value)
  ——————— ^ Koszt nabycia (cost)
  ———————- ^ Wygoda nabycia (convenience)
  ^ Komunikacja (communication)
Źródło: A. Szromnik w pracy Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.80

Jeszcze inaczej sytuacja ma się w przypadku miasta. Należy tu zauważyć, że miasto jest rynkiem, a zarazem produktem i w dodatku bardzo nietypowym. Dlatego też elementy marketing mix wyglądają tu inaczej niż w przypadku firmy komercyjnej. W następujący sposób przedstawił to A. Szromnik[5] (Rys.4):

Rysunek 4. Terytorialny marketing mix

Źródło: A. Szromnik, Marketing terytorialny – koncepcja ogólna i doświadczenie praktyczne; Marketing terytorialny; Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Markowskiego; PAN Warszawa 2002, s.82.

 

[1] L. J. Mullins „Management and OrganizątionalBehavior, Pitman (1996), s.70 [w:] D. Bartkowska-Nowak, J. Nowak, J. Webb, Zarządzanie w gminie — podręcznik doskonalenia umięjętnoiści kierowniczych, Warszawa 1998, s. 38

[2] Ph. Kotler, Marketing. Analiza, Planowanie, Wdrażanie, Kontrola, Felberg SJA Warszawa 1999; s.6  6

[3]   Koncepcję „Puzzle” za Grabow, Hollbach-Gromig przedstawia A. Szromnik w pracy Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN, Warszawa 2002.

Według tej koncepcji do elementów składowych marketingu jednostki osadniczej należy zaliczyć: miasto jako całość, Słabe mocne strony oraz analizę wizerunku, szerokie spektrum tematyczne, współpracę wielu aktorów, główne cele i kierunki działania, organizację administracji, polepszanie „produktu i orientację usługową, opracowywanie projektów, reklamę, różnorodne grupy docelowe, realizację i kontrolę projektów, komunikację.

[4]   A. Szromnik; Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.80

[5]   A. Szromnik; Marketing terytorialny-koncepcja ogólna i doświadczenia praktyczne, Marketing Terytorialny Praca zbiorowa pod redakcją T. Markowskiego; PAN Warszawa 2002. s.82

Reklamy

Ocena konkurencyjności miasta Sopot na rynku gmin uzdrowiskowych – analiza SWOT

14 Maj

Analiza SWOT miasta

Na podstawie wcześnie wymienionych informacji wykonano dla miasta Sopot analizę SWOT. Jej celem jest zidentyfikowanie mocnych stron miasta oraz szans płynących z otoczenia. Należy je umiejętnie wykorzystać przy projektowaniu przekazu promocyjnego. Ponad to znajdziemy tu także słabe strony miasta oraz zagrożenia, jakie mogą spotkać miasto.

Mocne strony miasta

Sopot jest jednym z lepiej zarządzanych miast w Polsce, stąd też ma on wiele silnych stron. Najważniejsze z nich to:

Profesjonalny personel zajmujący się promocją w sanatoriach

Miasto opracowało i wdraża Strategię Rozwoju

System Zapewnienia Jakości w Urzędzie Miasta Sopotu (System ISO)

Dotychczas, jako jedyny, Sopot wprowadził eGminę, za co otrzymał kilka prestiżowych nagród

Od wielu lat promuję się gminę na zewnątrz i wśród jej mieszkańców, z dobrym skutkiem W celu badania ciągle zmieniających się potrzeb mieszkańców miasta przeprowadzone zostały badania ankietowe

Sopot jest miastem obywatelskim, mamy tu bardzo dużą grupę organizacji pozarządo­wych, które prężnie działają na rzecz rozwoju i promocji miasta

Bogata oferta kulturalna Sopotu (Międzynarodowy Festiwal Piosenki odbywający się od 40 lat w Operze Leśnej)

Działalność Aqua Parku w Sopocie Kamiennym Potoku

Sopot jest jedną z najbogatszych gmin w Polsce

Sopot jest nazywany LETNIĄ STOLICĄ TENISA, ze względu na odbywające się tu co roku turnieje tenisowe. Turnieje te cieszą się dużym zainteresowaniem społeczeństwa i mediów

Sopot otrzymuje wiele nagród, m.in. za bezpieczeństwo na plażach, za ich czystość, a tak­że jako najbardziej atrakcyjna miejscowość turystyczna w Polsce Czysta woda Bałtyku, piaszczyste plaże

Dobra baza handlowo-usługowa, baza noclegowa (Grand Hotel, pensjonaty, prywatne kwatery)

Zdrój Św. Wojciecha — solanka

Zabudowa willowa, duża ilość budynków o charakterze zabytkowym. Czynniki te bardzo pozytywnie wpływają na atmosferę miasta.

Ulica Monte Cassino — główny deptak miasta

Sopockie Molo

Dobra infrastruktura

Bardzo dobra obsługa w Sanatoriach (na podstawie opinii kuracjuszy przebywających w Sanatorium „Leśnik” i „Helios” w sierpniu i wrześniu 2003)

Najwyższy poziom potencjału rozwojowego w Polsce (analiza Centrum Badań Regional­nych 2001r)

Słabe strony miasta

Mimo wielu zalet, są też wady. Słabe strony miasta to:

Brak wspólnej polityki promocji z Gdańskiem i Gdynią,

Brak pełnej informacji na temat oferty sanatoriów w jednym miejscu, np. cenników, fol­derów mówiących o zaletach korzystania z usług sanatorium, adresów itp. Nawet w In­formacji Turystycznej i Uzdrowiskowej nie uzyskałam pełnej informacji. Poproszono mnie, abym pojechała do poszczególnych placówek. Otrzymałam kserokopie informacji, które można znaleźć na stronie internetowej miasta. Na temat Sanatorium „Leśnik” otrzymałam informacje skierowane raczej do lekarzy, a nie do kuracjuszy.

Aby uzyskać pełną informację o wszystkich z w/w placówek, musiałam odwiedzić je osobiście.

W wortalach tematycznych znajduje się niepełna informacja o uzdrowiskowej ofercie So­potu, na przykład na sanatoria com pl znajduje się informacja o Sanatorium „Le­śnik” (nie wspomniano o Sanatorium „Helios” i Zespole Reumatologicznym)

Brak pomysłu na utrzymywanie długoterminowych, dobrych relacji z inwestorami. Kon­takt najczęściej kończy się po podpisaniu umowy sprzedaży. Najwięcej uwagi zwraca się na pozyskanie inwestora (ulotki, spotkania, przetargi, plakaty itp. działania promocyjne) (Załącznik 3)

Rysunek 59 Ulotka zawierająca propozycje inwestycyjne miasta

Źródło: Zbiory własne autorki

Brak witryny internetowej skierowanej do turystów, która miałaby za zadanie opowiadać

  • Sopocie, jego walorach uzdrowiskowych, turystycznych itp. Istniejąca strona jest wyko­

nana profesjonalnie (z punktu widzenia rozwiązań informatycznych), jednak potencjalny kuracjusz nie znajdzie tu informacji, które miałyby go oczarować i przyciągnąć do miasta. Na stronie znajdziemy wiele adresów. Jeżeli chodzi zaś o opisy atrakcji, w większości przypadków Internauta jest odsyłany do Centrum Informacji Tury­stycznej i Uzdrowiskowej. Należy pamiętać, że nie takich informacji się oczekują wcho­dząc na stronę WWW.

Na stronie WWW praktycznie wizerunek miasta jako uzdrowiska nie istnieje. Bezpośred­nio poprzez menu nie można dojść do interesujących nas informacji, dopiero przez wpi­sanie w wyszukiwarkę hasła: sanatorium udaje nam się dotrzeć do Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej, gdzie niestety znajduje się tylko adres w/w instytucji i numer telefonu. Jeżeli w pasku menu klikamy na UZDROWISKO, pojawia nam się animacja (Patrz Ry- sunek:61),a następnie na turystę czeka załącznik do uchwały, który niestety nie wnosi nic ciekawego (z punktu widzenia turysty, kuracjusza ). Patrz Rysunek:

Rysunek 60 Oficjalna strona miasta Sopot (uzdrowisko)

Nie wszystkie sanatoria moją swoją witrynę www (np. nie posiada jej Sanatorium „Le­śnik”)

Brak pomysłów na przyciągniecie turystów do miasta poza sezonem (Sopot — letnią stoli­cą Polski)

Szanse płynące z otoczenia

Położenie geograficzne Sopotu, a także sytuacja gospodarcza niesie ze sobą wiele szans. Najważ­niejsze z nich to:

Położenie Sopotu nad morzem, w bardzo bliskim sąsiedztwie lasów Status Sopotu jako uzdrowiska Napływ turystów zagranicznych

Położenie między nowoczesną Gdynią i zabytkowym Gdańskiem (zwiększenie oferty tu­rystycznej)

Wstąpienie Polski do EU, większy dostęp do środków finansowych Unii,

Dobre połączenia kolejowe, samochodowe, lotnicze

Zmiany zachodzące w preferencjach Polaków (coraz większym powodzeniem cieszy się turystyka krajowa)

Tworzenie się nowych wortali tematycznych

Coraz większe zainteresowanie społeczeństwa zdrowym wypoczynkiem Zwiększanie się liczby Internautów w Polsce

Zagrożenia płynące z otoczenia

Te same czynniki są też nośnikiem zagrożeń. Zagrożenia, które mogą spotkać Sopot, to:

Ubożenie społeczeństwa polskiego

Nasilająca się konkurencja innych miast uzdrowiskowych (np. w Polsce miasta posiadają­cych status uzdrowiska jest około 50)

Sezonowość miasta, jego oferta głównie związana jest z kąpieliskiem

Zmiany zachodzące w preferencjach Polaków (coraz większym powodzeniem cieszy się

turystyka krajowa)

Struktura przychodów i wydatków Miasta

6 Kwi

Poniżej podana została struktura dochodów i wydatków miasta Sopot oraz źródła ich pocho­dzenia w roku 2003.

Wykres 1 Przewidywane dochody miasta Sopot w roku 2003

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Wykres 2. Dochody własne Sopotu

 Dochody z najmu i dzierżawy gruntów i nieruchomości
Sprzedaż mienia komunalnego
Zarząd i użytkowanie wieczyste
Wpływy z tytułu przekształ.prawa użytkowania wieczystego
 Jednostki obsługi gospodarki mieszkaniowej (ROM­y)
 Podatki i opłaty lokalne od osób prawnych
Podatki i opłaty lokalne od osób fizycznych
 Udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych
□wpływy z opłaty skarbowej
 Udziały w podatku dochodowym od osób prawnych
Pozostałe wpływy i dochody własne

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Wykres 3. Wydatki miasta Sopot □Transport i łączność

  • Sport i turystyka
Wydatki miasta Sopot

  • Gospodarka mieszkaniowa
  • Działalność usługowa
  • Administracja publiczna
  • Urzędy naczelnych organów władzy
  • Rolnictwo i łowiectwo
  • Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa
  • Obsługa długu publicznego
  • Różne rozliczenia
  • Oświata i wychowanie
  • Szkolnictwo wyższe
  • Ochrona zdrowia
  • Opieka społeczna □ Edukacyjna opieka wychowawcza
  • Gospodarka komunalna i ochrona środowiska
  • Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego
  • Kultura fizyczna i sport

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Z powyższych danych wynika, że największa część dochodów Sopotu stanowią dochody własne (72%), następną grupą są zaś subwencje (22%). Jeżeli chodzi o strukturę dochodów wła­snych miasta, to przeważają tu wpływy ze sprzedaży mienia komunalnego (32%), a następnie wpływy z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych(28%).

Pieniądze, które otrzymuje miasto, są wydatkowane przede wszystkim na oświatę i wy­chowanie (22%), gospodarkę mieszkaniową (18%), transport i łączność (11%), gospodarkę ko­munalną i ochronę środowiska (10%), opiekę społeczną (8%).

Budżet miasta Sopot jest budżetem zrównoważonym, jednakże ze względu na trudną sy­tuację w kraju i fakt, że Sopot jest bogatą gminą, miasto zostało obciążone wysoką opłatą na rzecz gmin uboższych.

W budżecie przewidziane są wydatki na promocję miasta. Wynoszą one 396 423 zł i dotyczą głównie promowania turystyki. Wydatki te mają na celu głównie promocję miasta wśród mieszkańców, turystów i kuracjuszy. Mają służyć wykreowaniu wizerunku Sopotu jako kurortu o niesłabnącej przez cały rok atrakcyjności oraz wspomagać wszelkie działania prowadzące do rozwoju ruchu turystycznego, a także poszerzenie rozszerzenie przepływu informacji o możliwo- ś ciach wypoczynkowych, leczniczych i imprezach kulturalno-rozrywkowych odbywających się w Sopocie.[1]

Wyżej wymieniona kwota ma być przekazana na:

działalność Centrum Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej przy ul. Dworcowej, dotacje dla organizacji pozarządowych zajmujących się upowszechnianiem turystyki dotacja dla Stowarzyszenie Turystycznego Sopot na całoroczną obsługę oficjalnych stron internetowych Urzędu Miasta Sopotu (webmaster)

Oddziału PTTK Sopot (zainstalowanie tablic informacyjnych z siecią sopockich szlaków spacerowych, wykonanie pełnego rezerwowego stanu drogowskazów oraz organizacje imprez turystyczno-krajoznawczych, popularyzujących aktywny wypoczynek oraz działa­nia proekologiczne mieszkańców)

Przedsiębiorstwo Turystyczno-Handlowe Kąpielisko Morskie Sopot (organizacja imprezy pt. Dni Haffnera- Otwarcie sezonu turystycznego w Sopocie)

Pozostałe wydatki (dotacje dla Studium Fotografii z przeznaczeniem na promocję miasta, projekty graficzne i wykonanie materiałów zdjęciowych do wykonania materiałów pro­mocyjnych miasta, zakup materiałów promocyjnych, promocja Sopotu na targach tury­stycznych itp.).

[1]   Projekt budżetu dla miasta Sopotu na rok 2003, Sopot Listopad 2002

Strategia gminy (miasta)

6 Mar

Jeżeli decydujemy się traktować gminę jako układ powiązanych ze sobą komponentów, to zasadne staje się rozpatrzenie dla niej także pojęcia strategii.

Ogólnie rzecz biorąc strategią możemy nazwać: sposób osiągnięcia celu działania prowadzące do osiągnięcia celu zestaw reguł i zasad postępowania w dłuższym okresie czasu

Mówiąc o strategii bądź planie strategicznym w przypadku gminy (miasta) mamy na myśli „całościową koncepcję polegającą na wyborze długoterminowych celów rozwoju (strategicznych), celów pośrednich (głównych i szczegółowych) oraz metod ich osiągania. Strategia powinna odpowiadać na pytanie: gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy (wizja), jakie są nasze cele i priorytety, w jakim sposób chcemy je osiągnąć”.[1]

Zakończenie tej pracy

Problematyka promocji dóbr miejskich w życie zastała wprowadzona stosunkowo niedawno (porównując z promocją dóbr konsumpcyjnych). Dlatego w obecnej chwili istnieje niewiele opra­cowań, które szczegółowo omawiałyby działania podejmowane przez władze miast i gmin na rzecz promocji tych dóbr.

W niniejszej pracy podjęto próbę zebrania i analizy dotychczasowych działań, które podjęły władze i społeczeństwo Sopotu. Bardzo często były to działania spontaniczne, a promocja miasta odbywała się jakby przy okazji pewnych wydarzeń mających miejsce na terenie Sopotu.

Od 1999 roku miasto oficjalnie posiada status uzdrowiska. Dlatego biorąc pod uwagę sytuację w jakiej się ono znajduje, jego walory geograficzne i uzdrowiskowe oraz dotychczasowe doświad­czenia społeczeństwa, opracowano projekt działań promocyjnych, których celem byłaby zmiana bądź uzupełnienie wizerunku Sopotu o aspekt uzdrowiskowy.

W tym celu należy podjąć szereg działań. Główne z nich to poinformowanie mieszkańców Sopotu o korzyściach jakie niesie ze sobą uzdrowiskowy charakter miasta, czy stworzenie w świa­domości turystów obrazu Sopotu, który jest miastem zdrowym, z rozwiniętą ofertą kulturalną i rozrywkową. Posłużą do tego głównie działania z zakresu Public Relations i reklamy.

Z wywiadów z kuracjuszami wynika, że większość z nich informacji o Sopocie szuka w Internecie lub/i w Informacji turystycznej i Uzdrowiskowej w Sopocie. Niestety strona miasta nie zawiera wielu informacji na ten temat, a w w/w Informacji, klient zostaje odesłany do kon­kretnego Sanatorium, ponieważ obsługa nie posiada pełnych informacji na temat danej placówki. Dlatego należy:

  1. Stworzyć witrynę, która zawierałaby aktualne i pełne informacje o ofercie uzdrowiska Sopot
  2. Wyszkolić pracowników Informacji Turystycznej i Uzdrowiskowej w zakresie oferty uzdrowiskowej Sopotu
  3. Przeprowadzić ogólnopolską kampanię promocyjną w celu uzupełnienia wizerunku Sopo­tu o aspekt uzdrowiskowy.

Aby w/w działania odniosły zamierzony skutek, potrzebne będzie zaangażowanie wielu ludzi oraz środki finansowe pochodzące często z budżetów promocyjnych firm zainteresowanych in­westowaniem w Sopocie.

W pracy podano projekt działań promocyjnych. Należy jednak pamiętać o tym, aby już w trakcie wdrażania go w życie ciągle monitorować i analizować poczynione działania, a w razie potrzeby korygować je.

[1] M. Benio, J. Bober, J. Hausner (red) i inni, Programowanie rozwoju reginalnego. Poradnik dla samorządów województwa, Kraków 1999; [w:] Sopot Plan Strategiczny Miasta, Wydział Strategii rozwoju Urząd Miasta Sopotu

Charakterystyka miasta Sopot

25 Lu

[kontynuacja pracy magisterskiej o strategii Sopotu]

Sopot jest nadmorskim miastem liczącym około 40 000 mieszkańców, a odwiedzanym corocznie przez ponad dwa miliony turystów. Zajmuje powierzchnię 17 km kwadratowych. Przekształcony w epoce renesansu w wieś letniskową gdańskich patrycjuszy, rozwinął się w wieku XIX . w popularną miejscowość kuracyjną, określaną mianem Riwiery Północy i światowego , kąpieliska nad Bałtykiem, a po drugiej wojnie światowej — Perły Bałtyku i letniej stolicy Polski. Obok podstawowych turystyczno — usługowych funkcji pełni dziś rolę zaplecza mieszkaniowego dla dwóch znacznie większych, sąsiednich miast, a także rolę ośrodka akade­mickiego, naukowego, kulturalnego i sportowego.[1] Nazwa Sopot pochodzi od prasłowiań­skiego określenia szumiącego potoku.

Pozycję jednego z najatrakcyjniejszych ośrodków wypoczynkowo — uzdrowiskowych w Polsce miasto w dużej mierze zawdzięcza naturalnym i historycznym czynnikom, do których możemy zaliczyć: walory krajobrazowe, lecznicze właściwości wód i źródeł, modernistyczną i secesyjną architekturę.[2]

Informacje statystyczne na temat Sopotu Powierzchnia miasta — 17,31 km2

W tym:

Lasy — 9,06 km2

Tereny zurbanizowane — 7,18 km2

Użytki rolne i ogródki działkowe — 1,07 km2

Parki i zieleńce na terenach zurbanizowanych — 1,91 km2

Liczba stałych mieszkańców (dane w sierpniu 2003r) – 40 360 mieszkańców Liczba budynków – 2551

W tym:

Zarejestrowanych jako zabytki — 71

Objętych ochroną konserwatorską — 680

Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych (na dzień 31.12.1999r) – 5 148

Tabela 5 Miasta Partnerskie Sopotu

Polska:

Zakopane

Izrael:

Ashkelon

Dania:

Naestved

Wielka Brytania: Southend on Sea
Szwecja:

Karlshamn

Rosja:

Peterhof

Niemcy:

Frankenthal (Pfalz)

Niemcy:

Ratzeburg

Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych w UM Sopotu

Warunki atmosferyczne Sopotu

Około 61% obszaru miasta stanowią powierzchnie zielone.[3] Sieć wodociągowo-kanalizacyjna obejmuje całe miasto. Sopot ma dobre połączenia drogowe i kolejowe z całym krajem, pro­mowe ze Skandynawią a lotnicze z całym światem — dzięki portowi lotniczemu w Gdańsku.

Położenie Sopotu u zbiegu Żuław Wiślanych, wysoczyzny polodowcowej i morza oraz wyso­ko sięgająca krawędź tej wysoczyzny, stworzyły korzystne warunki klimatyczne. W okresie od października do lutego wiatry wieją głównie z południa, południowego-zachodu i zachodu, zaś w trakcie lata z zachodu. Dzięki wysokiej na około 150 m skarpie wysoczyzny ograniczającej Sopot od zachodu, obszar miasta przez większą część roku jest położony w cieniu tych wiatrów. Dzieki temu średnia prędkość na wysokości kilku metrów nad pozio­mem morza nie przekracza 4,9 m/sek.

Roczny przebieg wilgotności względnej powietrza jest wyrównany. Jej średnia roczna wynosi 79%, co pokrywa się ze średnią dla obszaru Polski.

Sopot leży w zasięgu morsko — kontynentalnego typu opadów atmosferycznych, któ­rego cechą jest mała roczna amplituda, z maksimum w lipcu oraz przewagą opadów jesien­nych nad wiosennymi. Osłonięcie od zachodnich i północno — zachodnich wiatrów powoduje, że suma opadów nie przekracza 600 mm. Średnie roczne zachmurzenie wynosi 6,9, jest zatem niewiele większe niż dla całej polski.

Średnie zasolenie wody w Zatoce Gdańskiej, przy głowicy mola (z głębokości 0,5 m) wynosi 7,2%o. Zawartość jodu w powietrzu, na głowicy mola, wynosi średnio 1,13 pg/m3 39

Atrakcje turystyczne Sopotu

Sopot swoim gościom oferuje szerokie, piaszczyste plaże, morskie kąpiele, sprzęt do uprawiania sportów wodnych. Plaża rozciąga się na długości 4,5 km i dla miasta ma znacze­nie strategiczne, a wiec jest najsilniejszym magnesem przyciągającym turystów. Na plaży tury­ści znajdą zjeżdżalnie wodne, wiele punktów gastronomicznych a także opiekę Ratowników WOPR.

Fot. 2. Sopot

Źródło: Zbiory własne

Na plaży, głownie w sezonie letnim, mają miejsce różnego rodzaju imprezy sportowo — rekre­acyjne, (np. turnieje piłki plażowej – nożnej i siatkowej, występy estradowe, biegi przełajowe po plaży itp.).

Ponadto turyści w Sopocie mogą spacerować po najdłuższym w basenie Morza Bał­tyckiego pomoście spacerowym, zwanym Molo Sopockim. Jego długość wynosi 511,5 m i stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych Trójmiasta. Początek historii mola [4] w Sopocie sięga 1829 roku, kiedy to J.J. Haffner zbudował pomost długości 41 metrów. Do końca XIX w. molo „wydłużyło się” do 150 m, by w roku 1910 osiągnąć 315 metrów. Obecny kształt Mola został nadany w 1927 roku z okazji 25—lecia miasta. Od tego czasu w wyglądzie Mola nastąpiły niewielkie zmiany.

Początkowo molo spełniało funkcję przystani dla jednostek pływających, stopniowo przekształcając się , w miarę rozwoju uzdrowiska w obiekt rekreacyjny. Należy również pamię­tać o uzdrowiskowym charakterze mola (stężenie jodu na częściach najdalej wysuniętych w morze jest dwukrotnie większe niż na lądzie). Molo jest także miejscem wielu wydarzeń kulturalnych. Wszystko to powoduje, że liczba spacerujących po nim ludzi potrafi sięgnąć 50 tyś. osób dziennie, zaś w ciągu roku przewija się 2 mln osób.

Na głowicy sopockiego Mola znajduje się przystań turystycznej żeglugi pasażerskiej, z której w okresie od 15 maja do 30 września kursują statki do Gdyni, Gdańska i Helu.

Baza noclegowa Sopotu

Obecnie w Sopocie znajduje się 36 obiektów noclegowych co daje w sumie około 4004 miejsc noclegowych. Powyższe dane obejmują wszystkie miejsca noclegowe w hotelach, pensjonatach, domach wycieczkowych, ośrodkach wypoczynkowych, domach studenckich, polach biwakowych, pokojach gościnnych, kwaterach prywatnych. Do dyspozycji turystów i kuracjuszy jest 10 hoteli, 3 pensjonaty, 21 obiektów oferujących usługi hotelarski oraz 2 campingi.

Zaplecze gastronomiczne

W Sopocie na gości czeka ponad 50 punktów, gdzie można coś zjeść. Turyści i miesz­kańcy znajdą tu wiele wspaniałych restauracji a także pubów i kawiarni. Każdą z nich charakte­ryzuje niepowtarzalne wnętrze i menu. Kawiarnie i puby znajdziemy na terenie całego miasta, także na sopockiej plaży (m.in. Karczma Regionalna Koliba)- Największa ilość pubów znajdu­je się w okolicach ulicy Monte Cassino — spacerowego centrum Sopotu.

[1]   Opracowanie na podstawie: M. Sperski, Sopot Przewodnik, Wydawnictwo BRYZA, Gdańsk, s.7

[2]    Opracowanie na podstawie informacji otrzymanych w trakcie rozmowy z Panią Katarzyną Kucz, Rzecznikiem Prasowym Urzędu Miasta Sopot, Listopad 2002 r.

[3] dr T. Michalski, Przeszłość i przyszłość Sopotu jako Uzdrowiska, Urząd Miasta Sopotu, Sopot, Listopad 2002

[4] T. Nurek, Charakterystyczne cechy klimatu Sopotu, Rocznik Sopocki, 1980 -1981, Towarzystwo przyja­ciół Sopotu, 1983 [w:] Dr T. Michalski, Przeszłość i przyszłość Sopotu jako uzdrowiska, Urząd Miasta Sopo­tu, 2002

Strategia rozwoju miasta Sopot

6 Czer

Celem stworzenia Planu Strategicznego Miasta Sopotu jest określenie metod postępowania i realizacji działań administracyjno — gospodarczych, mających służyć wszechstronnemu rozwojo­wi miasta.

Misja Sopotu

Podczas prac nad Strategią Rozwoju Miasta, w których uczestniczyli przedstawiciele róż­nych grup zawodowych i społecznych Sopotu, powstała misja dla miasta. Brzmi ona następująco:

SOPOT, TO BEZPIECZNE MIASTO UZDROWISKOWE O WYSOKIM STANDARDZIE USŁUG TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH, KULTURAL­NYCH I KONGRESOWYCH

Główne i szczegółowe cele strategiczne miasta Sopotu

Poniżej podane zostały cele, które w Planie Strategicznym Miasta postawili sobie mieszkańcy i władze miasta Sopotu. Przedstawione zostały one jako stwierdzenia opisujące miasto.

Tabela 6 Cele strategiczne dla miasta Sopot

Cele główne Cele szczegółowe
Miasto bezpieczne i życzliwe ludziom, w którym dba się o życie, zdrowie, majątek mieszkańców i przyjezdnych o Wysoki stopień identyfikacji, integracji, samorządności i przedsiębiorczości mieszkańców o Wzrost partycypacji społecznej i doskonalenie jej form o  Przyjazny urząd miasta

o Dobre warunki dla rozwoju przedsiębiorczości w mieście

Miasto turystyki, rekreacji i rozrywki przez cały rok o Dobrze rozwinięta i wykorzystana baza turystyczna, rekreacyj­na i rozrywkowa

o Poprawa atrakcyjności turystycznej miasta (centrum, molo, pas nadmorski, Dom Zdrojowy)

o     Zróżnicowana oferta turystyczna, rekreacyjno – sportowa, uzdrowi­

skowa, rozrywkowa i gastronomiczna o  Całoroczna oferta jednodniowego i weekendowego wypoczynku

służąca turystom i mieszkańcom regionu o            6000 stałych miejsc noclegowych

Miasto ładu przestrzennego, zadbanych domówi sprawnej infrastruktury technicz­nej o Rewitalizacja miasta i efektywne gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi

o     Zachowanie dziedzictwa kulturowego

o     Utrzymanie kameralnego zagospodarowania miasta

o Efektywne gospodarowanie majątkiem komunalnym o Odnowione budynki wraz z ich otoczeniem o    Zróżnicowana oferta budownictwa mieszkaniowego

o Zapewnienie niezbędnego zasobu lokali socjalnych zamiennych o       Racjonalnie ukształtowana i bezpieczna infrastruktura miejska

o Modernizacja i rozwój sieci wodno – kanalizacyjnych, deszczowo – melioracyjnych

o     Zmodernizowane źródła energii cieplnej i systemy zasilania

o Mniejsze zagro ż enie po ż arowe, chemiczne i gazowe o Dobry stan techniczny jezdni i chodników o     Bezpieczny, efektywny i ekologiczny układ komunikacji w mieście

o      Pełne zintegrowanie komunikacji miejskiej z systemem aglomeracji

Miasto kultury i nauki, miejsce organizo­wanie kongresów i innych spotkań o     Sopot krajowym i Europejskim ośrodkiem kultury i nauki

o     Stała i zróżnicowana oferta kulturalna

o     Zróżnicowana, wielofunkcyjna baza lokalowa wykorzystywana dla

potrzeb kultury i nauki oraz organizacji kongresów o Co najmniej 60% bazy turystycznej wykorzystanej po sezonie o Efektywne wykorzystanie kontaktów, współpracy krajowej i zagra­nicznej w dziedzinie kultury i nauki

Cele główne Cele szczegółowe
Zdrowe miasto, w którym walory przyrodniczo-krajobrazowe      są

utrzymane i wykorzystane z my­ślą o rozwoju funkcji uzdrowi­skowej służącej poprawie warun­ków pracy i życia mieszkańców

o Utrzymywanie i rozwój funkcji uzdrowiskowej z wykorzystaniem po­łożenia w Aglomeracji gdańskiej

o Oferowanie usług uzdrowiskowych wykorzystujących złoża wód solanko­wych, właściwości morza i lasów oraz inne możliwości terapeutyczne o Rozbudowa uzdrowiskowej bazy zabiegowej i noclegowej o Utrzymanie wartościowych ekosystemów Sopotu i jego otoczenia o Zagospodarowane tereny zielone

o Czystość wód powierzchniowych zgodna z obowiązującymi dla uzdrowisk normami

o     Zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska odpadami

o      Poprawa stanu czystości miasta

Miasto bezpieczne i życzliwe ludziom, w którym dba się o ży­cie, zdrowie, majątek mieszkań­ców i przyjezdnych o Poprawa obiektywnego i subiektywnego stanu bezpieczeństwa o Udoskonalony Zintegrowany System Bezpieczeństwa o               Rozwinięty system zabezpieczeń przed przestępcami

o Spadek przestępczości nieletnich o Dobrze rozwinięty system infrastruktury społecznej o Wysoki poziom usług medycznych i rehabilitacyjnych o Wysoki poziom profilaktyki uzależnień

o      Prawidłowo zorganizowany system opieki nad dziećmi, osobami w pode­

szłym wieku, niepełnosprawnymi

o Skuteczna i efektywna pomoc rodzinie wymagającej wsparcia o Zapobieganie bezdomności i ułatwianie wychodzenia z bezdomności o Pomoc w usamodzielnianiu życiowym młodzieży wychowującej się poza rodzinami naturalnymi

o      Rozwój ośrodka interwencji kryzysowej

o      Zróżnicowana oferta edukacyjna w szkołach umożliwiająca realiza­

cję potrzeb i spełniająca aspiracje młodego pokolenia oraz doro­słych mieszkańców Sopotu

o Zapewnienie możliwości kształcenia dzieci i młodzieży o specjalnych po­trzebach edukacyjnych na wszystkich szczeblach edukacji o Upowszechnienie kształcenia integracyjnego osób niepełnosprawnych o Bogata oferta edukacyjna w szkołach samorządowych i niepublicznych

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Sopot Plan Strategiczny Miasta, Wydział Strategii Rozwoju Urząd Miasta Sopotu, Sopot 2002

Powyższe misja i cele, są punktem wyjścia dla wszystkich projektów i działań podejmowanych przez władze miasta i inne jednostki działające na terenie miasta, (np. dla Zakładu Reumatolo­gicznego).

Nadrzędne zasady rachunkowości

5 Maj

rozdział pracy licencjackiej

Zarówno teoria, jak i praktyka rachunkowości w okresie kilkusetletniego rozwoju ukształtowały politykę, która znajduje zastosowanie w systemie rachunkowości i stanowi założenia tego systemu. Określone są one z reguły terminem „nadrzędne zasady rachunkowości”. Istnieje wiele koncepcji ich interpretacji i prezentacji.

Z. Messner wszystkie zasady rachunkowości dzieli na trzy grupy[1]:

  • Uniwersalne,
  • Podstawowe – nadrzędne,
  • Szczegółowe – podrzędne.

Do uniwersalnych zasad podstawowych stosowanych w rachunkowości zalicza się:

  • Zasadę dwustronnego (podwójnego) zapisu każdej (pojedynczej) operacji gospodarczej,
  • Zasadę periodyzacji, czyli okresowych sprawozdań finansowych.

Do nadrzędnych zasad rachunkowości (według ustawy o rachunkowości) należy zaliczyć zasady:

  • Kontynuacji lub ciągłości działania,
  • Memoriału,
    • współmierności,
    • kasową,
  • Ciągłości,
  • Ostrożności (ostrożnej wyceny),
  • Przewagi treści nad formą,
  • Istotności,
  • Prawdziwego i rzetelnego obrazu.

Do innych zasad, które mają wpływ na sprawozdawczość finansową, zalicza się: terminowość, aktualność, wiarygodność i bezstronność.

Według innej koncepcji nadrzędne zasady rachunkowości wyróżniają i konstytuują system rachunkowości. Obecnie wyróżnia się jedenaście podstawowych, ogólnie przyjętych zasad rachunkowości[2]:

  • Mierzalność w jednostkach pieniężnych;
  • Podmiotowość rachunkowości;
  • Zasada okresu rachunkowego;
  • Zasada kontynuacji;
  • Zasada historycznego kosztu nabycia;
  • Zasada dualizmu;
  • Zasada realizmu;
  • Zasada współmierności;
  • Zasada konserwatyzmu;
  • Zasada zgodności;
  • Zasada istotności ujawniania prawdy materialnej.

E. Nowak[3] uważa, że zasada prawidłowej rachunkowości gwarantuje wiarygodność i praktyczną użyteczność informacji. Wynikają one z ogólnej metodologii i tradycji rachunkowości oraz z Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Nadrzędna zasada prawidłowej rachunkowości jest jedynie zasada wiernego obrazu. Jej realizacja zapewnia przestrzeganie wielu innych zasad, do których zalicza się:

  • Zasadę kontynuacji działania;
  • Zasadę memoriałową;
  • Zasadę współmierności;
  • Zasadę ostrożności;
  • Zasadę ciągłości;
  • Zasadę periodyzacji;
  • Zasadę podmiotowości;
  • Zasadę porównywalności.

Nadrzędne zasady rachunkowości odnoszą się tez do rachunkowości finansowej, co widać w koncepcji D. Krzywdy[4], w której nadrzędnymi zasadami rachunkowości finansowej są:

  • zasada kontynuacji działania;
  • zasada memoriałowa:
    • zasada realizacji,
    • zasada współmierności;
  • zasada ciągłości;
  • zasada ostrożności;
  • zasada przewagi treści nad formą;
  • zasada istotności:
    • zasada indywidualnej wyceny,
    • zasada kompensat.

[1] Messner Z.; Podstawy rachunkowości; Wyd. AE w Katowicach; Katowice 2011r.; s. 31

[2] Organizacja rachunkowości; op. cit.; s. 81

[3] Nowak E.; Rachunkowość – kurs podstawowy; Wyd. PWE; Warszawa 2008r.; s. 18

[4] Krzywda D.; Rachunkowość finansowa; Wyd. Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce; Warszawa 2009r.; s. 24

Kierunki strategiczne wielkofunkcyjnego rozwoju Gminy

24 Kwi
7.2.1. Uwagi ogólne i podstawa przygotowania strategii Gminy

Podstawą przygotowania strategii było rozpoznanie warunków, które omówiliśmy w rozdziałach wcześniejszych. Należy podkreślić, że celem strategii Gminy jest uzyskanie przewagi konkurencyjnej (priorytetowej) w określonej działalności (np. rolniczej, usługowej, wypoczynkowo – rekreacyjnej, magazynowo- składowej, produkcyjnej, itp.) w ramach realizowanych funkcji. Dlatego w dalszej kolejności dokonano wyboru głównych sił rozwojowych (napędowych) gminy Janikowo. Są to swoistego rodzaju strategiczne segmenty (obszary) funkcjonalne, które decydują o ostatecznym wyniku i efektywności działalności gospodarczej gminy. A zatem bardzo ważne jest znalezienie tych specyficznych dla nich segmentów w zakresie powiązań z otoczeniem. Następnie wyznaczono kierunki strategicznego rozwoju. w weryfikacji tej części badań wykorzystano oprócz opracowanej diagnozy, również dyskusję panelową, badania kwestionariuszowe i ankietyzację mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych. Watro podkreślić, że założenia strategii działania gminy Janikowo mają otwarty i elastyczny charakter w stosunku do zmian sił napędowych i segmentacji strategicznej. Poniższa strategia jest spójna ze strategią dla województwa kujawsko-pomorskiego.

7. 2. 2. Strategia wielofunkcyjnego rozwoju Gminy

Oceniono warunki wewnętrzne (siły i słabości); oraz warunki zewnętrzne (zagrożenia, szanse) w tym celu zastosowano metodę SWOT, i w związku z tym w ramach uwarunkowań wewnętrznych zwrócono uwagę na – zasoby naturalne, zasoby pracy, strukturę agrarną, stan rozwoju otoczenia rolniczego, stan rozwoju infrastruktury technicznej Gminy, zasoby finansowe (dochody i budżet gminy) Do uwarunkowań zewnętrznych zaliczono: -prawne (istotnym warunkiem w tworzeniu wielofunkcyjnego rozwoju Gminy jest określenie przeznaczenia przestrzeni. Zagadnienie to reguluje ustawa, państwowe służby doradztwa rolniczego itd.) -ekonomiczne (podatek, kredyt, preferencje, restrukturyzacja i oddłużenie itp.) -polityczne -ekologiczne -społeczne Podział niektórych warunków na wewnętrzne i zewnętrzne ma charakter względny. Zależy to mianowicie od poziomu zarządzania, na którym odbywa się klasyfikacja. Na przykład część obciążeń podmiotów gospodarczych ustalana jest na poziomie gminy, inne centralnie. w odniesieniu do warunków ekologicznych należy również stwierdzić, że mają one tak uwarunkowania lokalne jak i zewnętrzne (region, kraj). Podobnie finansowe zasilanie Gminny jest lokalne i zewnętrzne. w strategii uwzględniono możliwości racjonalizacji struktur podmiotów już istniejących, w tym przekształcenia strukturalne oraz możliwości wdrożenia postępu w rolnictwie i jego otoczeniu Warunki zewnętrzne Gminy tworzą otoczenie, które nieustannie wpływa na działalność jej podmiotów tzn. wsi i miasta Janikowa oraz podejmowane przez nich decyzje produkcyjne i konsumpcyjne. Wśród nich wyróżnia się zagrożenia i szanse. A zatem nim przejdziemy do omówienia atutów i słabości gminy Janikowo przedstawimy obszary zagrożeń (ryzyka) i szans, jakie stwarza zmienne otoczenie w realizacji określonych celów strategicznych Zagrożenia:
Spadek realnych dochodów ludności i zmniejszenie popytu na produkty i usługi wykonywane na obszarach wiejskich;
Rosnąca bariera popytu na produkty rolno-spożywcze oraz wzrost kosztów produkcji,
Bariera finansowa rozwoju wielofunkcyjności terenów wiejskich (stosunkowo wysokie opodatkowanie działalności pozarolniczej, brak preferencji i ulg, ograniczona dostępność kredytów,
Brak wyraźnej ze strony Państwa polskiego polityki interwencyjnej na obszarach wiejskich (spadek wydatków państwa na cele rozwoju infrastruktury technicznej i społecznej, otoczenia rolniczego, edukacji i doradztwa, postępu biologicznego, stabilizacji rynku rolnego.
Ograniczony postęp w restrukturyzacji rolnictwa uspołecznionego
Brak postępu w dziedzinie nowelizacji aktów prawnych;
Pogłębianie się luki technologicznej
Przyjęcie w sektorze rolnym orientacji bazującej na skrajnym liberalizmie,
brak preferencji dla jego rozwoju, brak kapitałów.
Nieograniczony napływ dotowanej przez Unię żywności na polski rynek łącznie z produktami opatrzonymi znakiem zdrowej żywności
Ograniczanie dostępności przez kraje UE polskich produktów żywnościowych na rynki zachodnie ;
Stagnacja i regres w gospodarce rolno-żywnościowej, niskie nakłady kapitałowe, niskie dochody ludności i ograniczony popyt
Dekapitalizacja infrastruktury technicznej i majątku trwałego rolnictwa
Brak wzrostu liczby turystów zagranicznych (spowodowany złą polityką w zakresie promowania Polski na forum międzynarodowym, utrudnienia na przejściach granicznych itp.)- wzrost turystów ożywiłby koniunkturę gospodarczą.
Niestabilność polityczna,
Wzrost tendencji do pracy „na czarno”
wzrost tendencji do nie dbania pracodawców o warunki pracy i płace ze względu na dostępność taniej siły roboczej w gminie i pobliskich miastach (np. Pakości),
Pogłębianie się „chronicznego” bezrobocia i bezrobocia wśród absolwentów

Szanse:
Korzystne położenie geograficzne blisko dużych konsumentów żywności – Inowrocławia,Torunia i Bydgoszczy,
Ożywienie koniunktury na miejskich rynkach zbytu na produkty rolno-spożywcze w następstwie wzrostu dochodów ludności
Rosnące zainteresowanie „zdrową żywnością” i produktami ekologicznym, stosunkowo duża chłonność rynku krajowego i zagranicznego na „zdrową żywność”
Zainteresowanie kapitału zagranicznego w rozwoju rekreacji i turystyki wiejskiej oraz rozwoju przetwórstwa żywnościowego w Polsce
Wzrost popytu na turystykę rustykalną (wiejską –agroturystykę) i rekreację, na produkty żywnościowe ekologiczne;
Stosunkowo duża aktywność społeczna i gospodarcza
Preferowanie priorytetu ochrony środowiska w działalności gospodarczej
Ekologiczny styl życia wielu rodzin
Znaczny postęp w dziedzinie legislacji
Rozwój systemu agromarketingu
Rosnące zainteresowanie podnoszeniem kwalifikacji i zdobyciem wyższego wykształcenia w Polsce,
Duży rynek siły roboczej, „wyż demograficzny” wchodzacy na rynek pracy,
Wzrost finansowania z funduszy restrukturyzacyjnych państw UE wdrażania programów wielofunkcyjnego rozwoju polskiej wsi
Interwencyjna polityka państwa i organizacji regionalnych wspierająca przemiany w rolnictwie i jego wsparcie kapitałowe. Uznanie rolnictwa za sektor strategiczny i preferowany
Realizacja interwencyjnej polityki na obszarach wiejskich (znaczny wzrost wydatków państwa na cele rozwoju infrastruktury technicznej i społecznej, otoczenia rolniczego, edukacji, doradztwa, postępu biologicznego- genetyka, pewnej stabilizacji rynku rolnego oraz rozwoju produkcji żywności ekologicznej)

Przyjęcie długiego okresu dla wyznaczenia celu strategicznego wzmacnia działanie niektórych warunków zewnętrznych: bariera popytu, niestabilność polityczna. Osłabiony jest wówczas wpływ uwarunkowań związanych z regulacjami legislacyjnymi i zasobami wytwórczymi i mineralnymi.

7. 2. 3. Strategia rozwoju i wzmocnienia funkcji rolniczej

Analiza strategiczna SWOT – Atuty

Strategiczne położenie w pobliżu Inowrocławia, Torunia i Bydgoszczy (dużych rynków zbytu produktów rolnych)
Ogólnie warunki środowiskowe dla rozwoju rolnictwa należy określić jako dobre.
Stosunkowo dobre predyspozycje przyrodniczo-glebowe dla rozwoju rolnictwa ekologicznego i do produkcji „zdrowej żywności”
Częściowo znaczne zasoby pracy są niewykorzystane w rolnictwie, stwarza to możliwość specjalizacji w bardziej pracochłonnych kierunkach produkcji rolniczej.
Stosunkowo duże zasoby pracy i młoda struktura demograficzna mieszkańców Gminy, i ich utożsamianie się z Gminą oraz zadowolenie z faktu zamieszkiwania w Gminie (stwierdzono na podstawie badań ankietowych. Duży stopień identyfikacji z gminą jest swoistego rodzaju jej potencjałem.
Dodatni przyrost naturalny i saldo migracyjne a co za tym idzie dodatni przyrost rzeczywisty ludności w gminie
Większa niż przeciętnie w województwie świadomość ekologiczna mieszkańców, np. duże zainteresowanie sprawami ekologii i czystego środowiska naturalnego (stwierdzono to na podstawie badań ankietowych)
Stosunkowo duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy,
Przenoszenie wzorców życia miejskiego na wieś (z dwóch powodów: że jest to gmina miejsko-wiejska, jak również przesiedlania się ludności z miasta Inowrocławia i Bydgoszczy; zmiana upodobań i modelu konsumpcji zbliżonego do miejskiego. Stwarza to wielkie możliwości do tworzenia nowych pozarolniczych podmiotów gospodarczych
Bardzo dobre warunki przyrodnicze rolnictwa. Wysoki udział gleb tworzących dobre siedlisko dla roślin uprawnych o wysokich wymaganiach agrotechnicznych.
Dogodne warunki zewnętrzne rolnictwa, zwłaszcza położenie historyczne (dawny zabór pruski – wyższy poziom kultury rolnej), komunikacyjne (transport płodów rolnych) oraz względem ośrodków miejsko-przemysłowych.
Spowolnienie procesu deformacji struktury demograficznej ludności rolniczej – ukształtowanie korzystnej struktury wieku i płci (brak problemu wymiany pokoleń w rolnictwie).
Dobre wyposażenie techniczne rolnictwa. Poprawę stanu technicznego rolnictwa odnotowano także w okresie transformacji ustrojowej, cechującego się spadkiem opłacalności produkcji rolniczej.
Wysoka produkcyjność i towarowość rolnictwa, zwłaszcza w zakresie chowu trzody chlewnej oraz upraw zbożowych i przemysłowych.
Korzystne cechy psychospołeczne mieszkańców gminy, w tym duża przychylność społeczności gminnej dla wzmocnienia funkcji rolniczej.
Świadomość władz i lokalnego społeczeństwa, że należy działać ku poprawie infrastruktury wsi
Systematyczny wzrost gospodarstw dużych, powyżej 15 ha stwarza możliwość utrzymania się ich właścicieli i rodzin na dobrym poziomie materialnym.
Relatywnie stosunkowo wysoki poziom uzbrojenia technicznego rolnictwa
Kierunek produkcji rolnej, intensywność i specjalizacja rolnictwa w strukturze rolniczego uzytkowania ziemi zaznacza się relatywnie niski ze względu na korzystne położenie gminy względem rynków zbytu – udział sadów, w zakresie otoczenie rynkowego rolnictwa należy stwierdzić, że w gminie jest stosunkowo duży rozwój handlu i że są szanse na rozwój agroturystyki, a zwłaszcza rekreacji i wypoczynku podmiejskiego
Wdrożenie do uprawy i hodowli nowych odmian roślin i ras zwierząt oraz technologii przyspieszy rozwój produkcji rolnej
Znaczna restrukturyzacja gospodarki rolno-żywnościowej w gminie. Rozwój lokalnego przetwórstwa rolno-spożywczego, wsparcie kapitałowe dla jego rozwoju, produkcja „zdrowej żywności”

Analiza strategiczna SWOT –Słabości:

Stagnacja i regres w gospodarce rolno-żywnościowej, niskie nakłady kapitałowe, niskie dochody ludności i ograniczony popyt.
Bariera popytu na wsi stwarza słabe zapotrzebowanie i rozwój małych podmiotów gospodarczych obsługujących rolnictwo, a zwłaszcza przetwarzających jego wyroby.
Słabe otoczenie rynkowe rolnictwa w zakresie zbytu produktów rolnych.
Bariera kapitałowa na zakup nowych technologii i niski poziom jej adaptacji przez miejscowych rolników.
Stosunkowo niski poziom wykształcenia ludności rolniczej gminy
Duży niedobór wody w glebie, głównie w okresie wegetacji roślin, będący wynikiem : niskich rocznych opadów atmosferycznych (poniżej 500 mm), niewielkiej powierzchni lasów, melioracji ukierunkowanej głównie na odprowadzenie nadmiaru wody w glebie (przy braku rozwiązań małej retencji, systemu nawodnień i fitomelioracji) oraz wysokiej intensywności rolnictwa.
Wadliwa struktura rolniczego użytkowania ziemi, cechująca się dominacją gruntów ornych oraz niewielkimi udziałami użytków zielonych i sadów.
Niskie tempo koncentracji ziemi w rolnictwie indywidualnym, będące efektem niewielkiego dopływu gruntów z restrukturyzowanych gospodarstw byłego sektora uspołecznionego oraz niekorzystnych, ograniczających spadek liczby gospodarstw, zmian w otoczeniu rolnictwa.
Ograniczenie odpływu siły roboczej z rolnictwa, co w warunkach braku przyrostu gruntów w gospodarstwach indywidualnych, przyczynia się do obniżenia ich efektywności.
Niski poziom wykształcenia ludności rolniczej, hamujący postęp w rolnictwie (wysoki udział użytkowników gospodarstw rolnych z wykształceniem podstawowym) oraz wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich (niskie wykształcenie członków rodzin rolniczych barierą pozarolniczej aktywności zawodowej).
Ekstensywna, nie dopasowana do dużych zasobów siły roboczej i wysokiego stopnia mechanizacji, struktura produkcji rolniczej (zwłaszcza w zakresie produkcji roślinnej – bardzo wysoki udział zbóż). Brak ukierunkowania na specjalizację w produkcji rolnej – tradycyjność w uprawach polowych oraz w chowie zwierząt inwentarskich.
Duża atrakcyjność miejskich rynków pracy ( Inowrocławia, Torunia, Bydgoszczy) hamuje inicjatywę.
Niski poziom przekonania miejscowej ludności dla rozwoju agroturystyki.
Pomimo, że środowisko przyrodnicze jest stosunkowo korzystne to generalnie słaby rozwój produkcji zdrowej żywności i rolnictwa ekologicznego, wydaje się, że jest on uwarunkowany barierą popytu
Mały udział podmiotów gospodarczych (około 5%) powiązanych jest z obsługą rolnictwa i ludności wiejskiej
Lokalne zagrożenia ekologiczne,
Nadmierna liczba utrzymujących się z rolnictwa, niska aktywność pracy w obsłudze rolnictwa itp.
Niezbyt korzystna struktura agrarna. Mało podmiotów gospodarczych działających w przetwórstwie rolno-spożywczym
Stosunkowo niski poziom rozwoju infrastruktury (zarówno bytowej jak i społeczne) na wiejskich obszarach gminy
Stosunkowo niska jakość uzbrojenia technicznego rolnictwa, spadek nawożenia.
Niski poziom specjalizacji gospodarstw,
Zagrożenia mogą wynikać dla rozwoju agroturystyki i rekreacji ze zbyt szczupłych nakładów inwestycyjnych i stosunkowo niskiej świadomości lokalnych społeczności w tym zakresie w gminie Janikowo występują ograniczone możliwości poprawy (modernizacji) struktury agrarnej. Wynika to z niewielkiej powierzchni niezagospodarowanych gruntów w zasobie AWRSP (zaledwie 5,8ha)

7. 2. 4. Strategia rozwoju funkcji wypoczynkowo- rekreacyjnej

Turystyka, wypoczynek, rekreacja – to pojęcie nieodłącznie związane z życiem każdego z nas. Obok prawa do pracy każdy człowiek ma niezaprzeczalne prawo do wypoczynku. Analiza strategiczna SWOT – Atuty

Atrakcyjne położenie w pobliżu Inowrocławia,
Walory środowiska naturalnego (duże powierzchnie wodne stwarzające specyficzny mikroklimat), widokowe, kulturowe, dają wspaniałe podstawy do rozwoju rekreacji tak miejskiej jak i wiejskiej – sportowej i wypoczynkowej (weekendowej i stałej)
Stosunkowo wysoki poziom wykształcenia ludności gminy
Stosunkowo duże zasoby pracy i młoda struktura demograficzna mieszkańców Gminy, i ich utożsamianie się z Gminą oraz zadowolenie z faktu zamieszkiwania w Gminie (stwierdzono na podstawie badań ankietowych. Duży stopień identyfikacji z gminą jest swoistego rodzaju jej potencjałem.
Dodatni przyrost naturalny i saldo migracyjne a co za tym idzie dodatni przyrost rzeczywisty ludności w gminie
Przenoszenie wzorców życia miejskiego na wieś (z dwóch powodów: bliskości położenia jak również przesiedlania się ludności z miasta Inowrocławia, Bydgoszczy; zmiana upodobań i modelu konsumpcji zbliżonego do miejskiego. Stwarza to wielkie możliwości do tworzenia nowych pozarolniczych podmiotów gospodarczych
Stosunkowo duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy
Większa niż przeciętnie w woj. świadomość ekologiczna mieszkańców, np. duże zainteresowanie sprawami ekologii i czystego środowiska naturalnego Stosunkowo duże zainteresowanie i przychylność mieszkańców gminy rozwojem funkcji rekreacyjnej i wypoczynkowo- turystycznej (opinie w ankietach),
Dobra infrastruktura w sferze edukacji
Duże możliwości stworzenia miejsc pracy w rekreacji, turystyce i usługach towarzyszących
Wysoki stopień telefonizacji Gminy;
Stosunkowa mała przestępczość w gminie
Aktywność władz Gminy w pozyskiwaniu środków pozabudżetowych
Nowe wzorce wypoczynku i rekreacji. Wzrost zapotrzebowania na różne formy rekreacji podmiejskiej
Istnienie obiektów sportowych (stadionów, boisk),
Stosunkowo wysoki udział inwestycji w wydatkach budżetu gminy
Duża aktywność Gminy w zakresie promocji (np. organizowanie i udział w festynach i innych imprezach promujących gminę – np. organizowanie Święta Gminy, pikników rzemieślniczych itp.),
Korzystne cechy psychospołeczne mieszkańców gminy, w tym duża przychylność dla rozwoju funkcji turystyczno-wypoczynkowej. Wzrost popytu na turystykę rustykalną (agrotyrystykę) i rekreację, na produkty żywnościowe ekologiczne (zdrową żywność)

Analiza strategiczna SWOT –Słabości:

Stosunkowo słabe wykorzystanie położenia geograficznego. Słaby rozwój dróg lokalnych o ulepszonej nawierzchni.
Brak podmiotów świadczących usługi rekreacyjne i agroturystyczne
Ograniczone możliwości w zakresie infrastruktury technicznej dla rozwoju łagodnej turystyki i rekreacji
Występowanie znacznych potrzeb w dziedzinie infrastruktury ekonomicznej gminy (stosunkowo słaby rozwój usług wyższego rzędu),
Brak zainwestowania rekreacyjnego. Brak wśród mieszkańców gminy świadomości uzyskania z działalności rekreacyjnej dochodów.
Zły stan gospodarki wodno-ściekowej w gminie (zwłaszcza na obszarch wiejskich) – brak oczyszczalni ścieków, kanalizacji itp. Brak zagospodarowania uprzystępniającego tereny pod rekreację i wypoczynek na obszarze gminy
Stosunkowo słaba promocja Gminy w zakresie rekreacji i agroturystyki. Zbyt mało wydawnictw promujących Gminę i brak stanowiska ds. Promocji i Marketingu.
Stosunkowo mała rola liderów lokalnych w promocji i integracji mieszkańców Gminy (burmistrz, dyrektorzy, nauczyciele, księża , komendant policji, lekarze itd.)
Stosunkowo duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy
Stosunkowo niski poziom wykształcenia ludności rolniczej gminy
Ograniczone możliwości finansowe gminy
Stosunkowo niska dochodowość gospodarstw rolnych
Znaczna stopa bezrobocia – pow. 10%
Lokalne zagrożenia ekologiczne,
Brak doświadczeń mieszkańców w zakresie prowadzenia działalności turystyczno- wypoczynkowo- rekreacyjnej
Brak obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych typu parki, pola namiotowe, campingi, itp.) dla mieszkańców Gminy (które integrowały by społeczność gminną) jak również dla przyjezdnych osób w celach turystycznych i wypoczynkowo-rekreacyjnych

Celem strategicznym dla Gminy jest wielofunkcyjny rozwój poprzez rozwój funkcji rekreacyjnej i łagodną agroturystykę. Minimum tego celu określa się na 10% rodzin zajmie się do 2010 roku wynajmowaniem pokoi i tworzeniem miejsc pracy w agroturystyce i rekreacji. Porównanie atutów i słabych stron gminy z szansami i zagrożeniami wskazuje na zasadność stosowania strategii maxi-maxi. Tak więc należy w gminie maksymalizować stopień wykorzystania atutów, gdyż warunki zewnętrzne stwarzają takie okazje. Gmina powinna w realizacji celu głównego poszukiwać turystów i wypoczywających głównie w woj. kujawsko-pomorskim. Warunkiem istotnym w kreowaniu tej strategii jest wyłonienie się grupy inicjatywnej (aktywnej) grupy lokalnej lub animatora (taki wniosek odnośnie do skuteczności realizacji strategii aktywizacji sformułowano w wielu badaniach szkockich, francuskich).
Szczególną formą strategii rozwoju gminy z uwzględnieniem rozwoju funkcji rekreacyjno – wypoczynkowej i łagodnej turystyki jest informacja i promocja regionu. Bardzo ważne jest stworzenie wizerunku gminy jako miejsca do miłego i bezpiecznego spędzenia czasu wolnego i najlepszego wypoczynku.
W tym celu należałoby:
-prowadzić działalność wydawniczą dotyczącą gminy
-rozwinąć współpracę z istniejącymi w Inowrocławiu,Toruniu czy Bydgoszczy firmami turystycznymi w zakresie poszukiwania klientów tej formy wypoczynku
-zmniejszyć wymiar podatków i udostępnić kredyt na warunkach preferencyjnych mieszkańcom przystosowującym swoje gospodarstwo (mieszkanie) dla potrzeb rekreacji i agroturystyki oraz producentom, rzemieślnikom, przetwórcom wpływającym na zaspokojenie tych potrzeb

7. 2. 5. Strategia rozwoju funkcji mieszkaniowej (rezydencjalnej) i pod budownictwo gospodarcze

Analiza strategiczna SWOT – Atuty

Bliskość Inowrocławia, Torunia i Bydgoszczy oraz duże zapotrzebowanie na zamieszkanie na wsi “moda na wieś”. Przenoszenie wzorców życia miejskiego, zmiana modelu konsumpcji i zamieszkania (architektura miejsko – rezydencjalna),
Świeże powietrze, stosunkowo dużo akwenów wodnych,
Duże zapotrzebowanie na mieszkania, budownictwo mieszkaniowe i gospodarcze w gminie i najbliższym otoczeniu w tym również mieszkańców Janikowa, Inowrocławia
Stosunkowo duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy
Zasoby pracy, które można wykorzystać w sektorze II (drobna działalność przemysłowa i budownictwo) i tworzenie nowych miejsc pracy.
Wysoki poziom telefonizacji Gminy. Stosunkowo niska przestępczość Udział nieużytków, które mogą być zagospodarowane pod budownictwo mieszkaniowe i budowę kompleksu rekreacyjno – wypoczynkowego (uwzględniając walory środowiska naturalnego),
Stosunkowo duża dynamika rozwoju podmiotów gospodarczych i ruchu budowlanego
Duża aktywność władz gminnych do pozyskiwania funduszy z zewnątrz

Analiza strategiczna SWOT – Słabości

Stosunkowo słaby rozwój dróg lokalnych o ulepszonej nawierzchni
Brak zorganizowanego systemu sprzedaży gruntów (udostępniania gruntów) pod budownictwo, który powinien prowadzić od sprzedaży właściciel – gmina (gmina uzbraja teren) i zagospodarowuje i sprzedaje w sposób planowy
Brak informacji o podmiotach i ich strukturze (by mogły one np. z sobą kooperować lub tworzyć podmioty o działalności komplemantarnej
Możliwy deficyt terenów budowlanych.

7. 2. 6. Strategia rozwoju pozarolniczych miejsc pracy na wsi

Analiza strategiczna SWOT – Atuty

Atrakcyjne położenie w pobliżu Inowrocławia i Mogilna dla których gmina może być doskonałym podmiotem dla inwestycji pozarolniczych
w związku z przeobrażeniami społecznymi i wielofunkcyjnym rozwojem gminy istnieje już obecnie duże zapotrzebowanie na działalność pozarolniczą i budownictwo gospodarcze w gminie i najbliższym otoczeniu w tym również w Inowrocławiu,
Duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy
Znaczny potencjał fachowy i możliwość wykorzystania miejscowych zasobów pracy w budownictwie (murarstwo) w budownictwie mieszkalnym
Znaczne zasoby ludności w wieku produkcyjnym.
Dobre zabezpieczenie szkolnictwa elementarnego
Gminie Janikowo (obszar wiejski) cechują się z jednej strony wzrostem udziału ludności pracującej głównie w swoim gospodarstwie rolnym (przybyło 117 osób), a z drugiej spadkiem liczby osób pracujących głównie i wyłącznie poza swoim gospodarstwem. Taki kierunek przemian wskazuje na spadek pozarolniczej aktywności zawodowej – bezpośrednio wiąże się z problemami rynku pracy w okresie transformacji ustrojowej, z powstaniem kategorii ludności rolniczej, która straciła pracę w wyniku ograniczania zatrudnienia lub likwidacji zakładu pracy. Jest to zjawisko niekorzystne, stymulujące przeludnienie agrarne.
Nadwyżka osób pracujących w rolnictwie indywidualnym stanowi główną barierę rozwoju w gminie Janikowo. Osiągnięcie standardów zachodnioeuropejskich (gęstość zatrudnienia rolniczego poniżej 10 os. na 100 ha u.r.) wiąże się z migracją zawodową z rolnictwa do działów nierolniczych 300-350 osób obecnie pracujących głównie lub wyłącznie w indywidualnych gospodarstwach rolnych.
Zasoby pracy, które można wykorzystać w drugim (drobna działalność przemysłowa i budownictwo) i trzecim sektorze (handel i usługi) i tworzenie nowych miejsc pracy przez miejscowe podmioty gospodarcze.
Stosunkowo niski stopień zagrożeń ekologicznych, stosunkowo niska przestępczość
Dobra telefonizacja Gminy
Dobre nasycenie gminy produktami handlowymi. Dobrze utrzymane szkoły. Znaczny rozwój podmiotów gospodarczych działających w usługach i handlu,
Duża przedsiębiorczość mieszkańców gminy
Możliwość podjęcia prywatnych inwestycji w sferze rekreacji i wypoczynku
Młodość demograficzna, stosunkowo wysoki poziom wykształcenia ludności gminy i związane z tym większa innowacyjność w zachowaniach społecznych i gospodarczych
Siedziba miejska gminy (Janikowo) i bliskość miasta Inowrocławia, w związku z tym zmiana upodobań i modelu konsumpcji i życia zbliżonego do miejskiego.
Stwarza to wielkie możliwości do tworzenia nowych pozarolniczych podmiotów gospodarczych
Duże możliwości stworzenia miejsc pracy w drugim a zwłaszcza trzecim sektorze (handel, usługi -w rekreacji, turystyce i usługach towarzyszących
Duże zainteresowanie mieszkańców gminy rozwojem funkcji pozarolniczych (opinie w ankietach). Korzystne cechy psychospołeczne mieszkańców gminy, w tym duża przychylność dla rozwoju turystyki i wypoczynku, usług handlowych
Prawie 100% przychylność mieszkańców gminy do tworzenia na ich terenie firm polskich
Aktywność władz Gminy w pozyskiwaniu środków pozabudżetowych
Stosunkowo wysoki udział inwestycji w wydatkach budżetu gminy

Analiza strategiczna SWOT –Słabości:

Stosunkowo i słaby rozwój dróg lokalnych o ulepszonej nawierzchni.
Występowanie znacznych potrzeb i ograniczone możliwości w dziedzinie infrastruktury ekonomicznej gminy (zwłaszcza słaby rozwój usług wyższego rzędu oraz handlu, gastronomii, komunikacji, gazyfikacji, kanalizacji),
Możliwy deficyt terenów budowlanych i brak zasobów do rozwoju przemysłu
Stosunkowo mała przedsiębiorczość (porównaj rozdział czwarty) mieszkańców gminy
Ograniczony popyt wewnętrzny mieszkańców gminy na usługi
Mały dopływ kapitału zewnętrznego na modernizację i rozwój istniejących podmiotów gospodarczych
Nieprzychylny stosunek mieszkańców do inwestorów zagranicznych (porównaj wyniki badań ankietowych)
Ograniczone możliwości finansowe gminy
Stosunkowo mała dochodowość gospodarstw rolnych, a w związku z tym mały popyt na usługi wyższego rzędu

W świetle wskazanych kierunków strategicznego rozwoju analizowanej gminy wydaje się jednak, że wielofunkcyjny rozwój gminy Janikowo powinien zostać oparty na trzech dominujących funkcjach: rolniczej; rezydencjalnej (mieszkaniowej) i rekreacyjno – wypoczynkowej. Te trzy wiodące funkcje stwarzają podstawy do wzrostu liczby miejsc pracy w działach pozarolniczych. Jak już wskazano rozwój funkcji rezydencjalnej przyciąga przede wszystkim inwestycje związane z budową obiektów gospodarczych, pawilonów handlowych i wystawowych, warsztatów, garaży itp. Podobnie rozwój funkcji rekreacyjnej przyczynia się do utrzymania i rozwoju drobnych przedsiębiorstw budowlanych (budowa drugich domów, ich remonty, wyposażenie itp.) oraz różnorodnych obiektów gastronomicznych, rozrywkowych, sportowych itp. Powoduje to rozwój drobnych podmiotów gospodarczych w dziedzinie szeroko rozumianych usług, które nie tylko obsługują przyjezdnych, ale również stałych mieszkańców polepszając im warunki życia. Tak więc rozwój funkcji rezydencjalnej i rekreacyjnej stymuluje:

rozwój miejsc pracy w usługach budowlanych, remontowych, wyposażeniowych,
rozwój miejsc pracy w obsłudze gastronomicznej, handlowej, rozrywkowej i sportowej,
może wpłynąć korzystnie na lokalne polepszenie wielkości i struktury produkcji rolniczej (tzw. zdrowa żywność) sprzedawanej bezpośrednio letnikom i przybywającym mieszkańcom z Inowrocławia, Torunia, Bydgoszczy, jeśli mają tu własny dom.

Zagrożeniem może tu być jedynie taka sytuacja, że rozwój wspomnianych wyżej usług jest opóźniony i przybywający na teren gminy mieszkańcy i letnicy z Inowrocławia, Bydgoszczy czy Torunia muszą przywozić własne zaopatrzenie. Możliwość rozwoju na terenie gminy dużych przedsiębiorstw (czystych ekologicznie) byłaby jak najbardziej wskazana, ale takie inwestycje trudno pozyskać i raczej nie należy na nich w chwili obecnej opierać przyszłego rozwoju pozarolniczych działów gospodarki.
Realizacja przedstawionej strategii jest możliwa w dłuższym czasie. sprzyjają temu dotychczasowe działania władz Gminy, w wyniku których następuje pozyskiwanie kapitału z zewnątrz Dalszym istotnym badawczym postępowaniem dla Gminy są studia prospektywne (scenariuszowe). Zawarte w nich alternatywne wpływy otoczenia zewnętrznego i antycypacyjne dostosowania stanowiłyby gwarancję rozwoju Gminy Janikowo.
Hunek Tadeusz uważa, że każdy region ma typowe tylko dla siebie możliwości przyrodnicze, gospodarcze, społeczne, kulturowe czy etniczne i może się specjalizować oraz eksportować (poza obszar gminy) tworzone dobra i usługi na zasadzie kosztów komparatywnych. Uruchomienie tych sił motorycznych nazywa się mnożnikiem regionalnym, Jeśli zasadzie działania tego mnożnika gmina, rejon nie sprosta, to zostanie zdominowany przez inny (T.Hunek, Uwarunkowania strategii rozwoju wsi i rolnictwa w Polsce, Warszawa 1991,s.75-77)  

Organy samorządu

8 Mar

Pojęcie samorządu jest jednym z najważniejszych pojęć w nauce prawa administracyjnego. Samorząd jest jedną z form decentralizacji administracji. Spośród wielu definicji samorządu najszerzej wydaje się być następująca: samorząd jest administracją sprawowaną przez odrębne od państwa osoby prawne.

Definicja ta wymaga pewnych wyjaśnień. Chodzi mianowicie o to, że przepisy prawa powierzają wykonywanie administracji nie scentralizowanym organom administracji państwowej, lecz grupom osób wyposażonym w osobowość prawną. Takie zrzeszenia określane bywają mianem związków publicznoprawnych.

Gdyby porównać administrację rządową z administracją samorządową, to należy podkreślić, że ta pierwsza kierowana jest przez rząd, ma obowiązek wykonywać polecenia służbowe i inne akty rządowe, a ta druga podlega jedynie nadzorowi. Podkreślić należy, że samorząd istnieje i działa w ramach państwa wyłącznie na postawie ustaw. Organy samorządu nie są jednak organami państwa, ale odrębnymi od państwa związkami, a ich działalność obciąża samodzielną, poddaną jedynie nadzorowi, a ponadto realizowaną przez odrębne od państwa podmioty administracyjne.

Przed wskazaniem rodzajów samorządu warto podać istotne cechy samorządu według teorii. Z. Lioński do istotnych cech zalicza to, że:

  1. „przepisy prawa powinny zabezpieczyć określonym grupom społecznym i wyłonionym przez nie organom prawo do zarządzania „swoimi” sprawami;
  2. grupy te uczestniczą w wykonywaniu samorządu obligatoryjnie z mocy ustawy (członkiem samorządu staje się z mocy ustawy a nie dobrowolnie);
  3. grupy te i ich organy wykonują zadania należące do administracji publicznej;
  4. owo zarządzenie odbywa się na zasadach samodzielności (decentralizacji) wkraczanie w formie nadzoru w działalność samorządu możliwe jest wyłącznie w formach przewidzianych ustawą i nie naruszających owej samodzielności”.[1]Można teraz przejść do typologii form samorządu. Gdy podstawą wyodrębnienia grupy społecznej tworzącej samorząd jest zamieszkanie na wspólnym terytorium, to wtedy mamy samorząd terytorialny, zwany też komunalnym lub powszechnym. W Polsce taki samorząd istniał w okresie dwudziestolecia międzywojennego, a formalnie również po II wojnie światowej do 1950 roku. Po 40 latach ustawą z 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym przywrócono samorząd, ale jedynie na szczeblu gminy.Z przyczyn politycznych dopiero na podstawie ustaw z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa z dniem 1 stycznia 1999 roku wprowadzono samorząd terytorialny w wyższych jednostkach zasadniczego podziału terytorialnego.

Poza samorządem terytorialnym wyróżnia się jeszcze samorząd specjalny. W ramach samorządu specjalnego można wyróżnić samorząd zawodowy jednoczący grupy społeczne wykonujące ten sam zawód, samorząd gospodarczy, łączy ludzi o wspólnych interesach gospodarczych, samorząd wyznaniowy, łączy tu ludzi wspólność uznania religijnego.

[1] Por: Z. Lioński „Samorząd terytorialny w RP” Warszawa 1999r. s.6